گزارشهای اخیر از سامانه کدال نشاندهنده وضعیتی نگرانکننده در یکی از بزرگترین هلدینگهای اقتصادی ایران است. شرکت سرمایهگذاری تأمین اجتماعی (شستا) در حالی نیمه نخست سال را با زیانی هنگفت پشت سر گذاشته که هزینههای مدیریتی و پاداشهای هیئتمدیره مسیر صعودی عجیبی را طی میکنند. بررسی عملکرد محمدرضا سعیدی، مدیرعامل شستا، پرسشهای جدی را درباره تخصص مدیریتی و صیانت از اموال بازنشستگان ایجاد کرده است.
کارنامه مالی شستا: زیان ۲ هزار میلیاردی و رشد ۵۹ درصدی بحران
بر اساس صورتهای مالی ششماهه منتهی به آذرماه، شستا با زیان خالص بیش از ۲,۱۰۰ میلیارد تومان روبرو شده است. نکته هولناک اینجاست که این رقم نسبت به مدت مشابه سال قبل، حدود ۵۹ درصد افزایش یافته است. این یعنی نه تنها بهبودی حاصل نشده، بلکه بحران درآمدی در این مجموعه با شتابی نگرانکننده در حال عمیقتر شدن است.
سقوط آزاد ۹۵ درصدی سود انباشته
یکی از شاخصهای حیاتی برای بقای هر بنگاه اقتصادی، میزان سود انباشته آن است. آمارها نشان میدهند سود انباشته شستا در پایان پاییز با افت ۹۵ درصدی مواجه شده و بیش از ۳۳ هزار میلیارد تومان از این ذخیره استراتژیک از بین رفته است. این فاجعه مالی عملاً توان شستا برای سرمایهگذاریهای جدید و مدیریت ریسک در بازار سرمایه را به حداقل رسانده است.
هزینههای نجومی پرسنلی؛ میانگین دریافتی ۱۱۴ میلیونی!
در حالی که بدنه اقتصادی شرکت در حال آب رفتن است، سفره مدیران و کارکنان ستادی شستا رنگینتر شده است. نگاهی به جزئیات هزینهها حقایق عجیبی را فاش میکند:
- رشد ۵۶ درصدی حقوق و مزایا: مجموع هزینههای حقوق و دستمزد به بیش از ۹۴ میلیارد تومان رسیده است.
- دریافتیهای نامتعارف: با توجه به تعداد ۱۳۸ نفری کارکنان، میانگین دریافتی ماهانه هر فرد در شستا به حدود ۱۱۴ میلیون تومان میرسد.
- پاداشهای میلیاردی: پاداش اعضای حقوقی هیئتمدیره به ۱.۴ میلیارد تومان افزایش یافته و حق حضور در جلسات نیز رشد ۶۳ درصدی را تجربه کرده است.
تسهیلات بانکی برای پرداخت سود سهام؛ بدهی روی بدهی
مدیریت فعلی شستا برای سرپوش گذاشتن بر ناتوانی در سودآوری، به سیاست خطرناک استقراض بانکی روی آورده است. هزینههای مالی شرکت با رشد ۶۶ درصدی، بار سنگینی بر دوش این هلدینگ گذاشته است. جالب اینجاست که سود و کارمزد تسهیلات بانکی جهش ۲۵۹ درصدی داشته و شستا اعتراف کرده که این وامها را برای تأمین سود سهامداران دریافت کرده است؛ اقدامی که در علم اقتصاد به معنای خودخوری مالی و پیشروی به سوی ورشکستگی پنهان است.
خلاصه وضعیت شستا در دوره مدیریتی فعلی
مجموعه رویکردهای محمدرضا سعیدی در شستا منجر به ایجاد یک چرخه معیوب شده است که خروجی آن را میتوان در موارد زیر خلاصه کرد:
- افزایش بیسابقه بدهیهای جاری و غیرجاری.
- وابستگی شدید به وامهای بانکی پربهره.
- عدم تناسب میان عملکرد ضعیف مالی و پاداشهای پرداختی به مدیران.
- تضعیف شدید نقدینگی و توان توسعهای شرکت.
تداوم این روند در هلدینگ شستا میتواند آسیبهای جبرانناپذیری به بدنه سازمان تأمین اجتماعی و ذینفعان اصلی آن یعنی کارگران و بازنشستگان وارد کند. افکار عمومی و نهادهای نظارتی منتظر پاسخگویی شفاف درباره این حجم از اتلاف منابع در سایه مدیریت پرخرج فعلی هستند.