مدیریت در بزرگترین خودروساز خاورمیانه، همواره با چالشها و حواشی متعددی همراه بوده است. مهدی خطیبی، مدیرعامل سابق ایرانخودرو، در گفتگویی صریح به بررسی ریشههای این حواشی، دستاوردهای دوران کوتاه اما اثرگذار خود و راهکارهای خروج صنعت خودرو از بحران پرداخته است.
چرا مدیریت در ایرانخودرو همیشه حاشیهساز است؟
ایرانخودرو به دلیل ابعاد گسترده صنعتی و اقتصادی، ذاتاً مجموعهای حاشیهپذیر است. خطیبی با اشاره به فشارهای نظارتی و مسائل مطرح شده در دوران مدیریت خود، تاکید کرد که تمامی این ابهامات بررسی و به طور کامل رفع شده است.
وی معتقد است که بخش بزرگی از توان یک مدیر در چنین سطحی، صرف پاسخگویی به حواشی مدیریتی میشود. خطیبی صادقانه اعتراف میکند که تنها ۳۰ تا ۴۰ درصد از تمرکز او صرف امور اجرایی شده و مابقی صرف مدیریت بحرانهای حاشیهای شده است.
سه گام طلایی خطیبی برای تحول در جاده مخصوص
با وجود کوتاهی دوران مسئولیت، برخی اقدامات خطیبی باعث ماندگاری نام او در ذهن کارکنان و فعالان صنعت شد. این محورها عبارتند از:
- تولید کامل و حذف خودروهای ناقص: پایان دادن به معضل ملی “خودروهای کف پارکینگ” با اجرای استراتژی تولید کامل که منجر به ارتقای ۲۵ درصدی کیفیت محصولات شد.
- عرضه خودرو در بورس کالا: شکستن ساختار رانتی با عرضه محصولاتی مانند تارا در بورس، که نفع آن مستقیماً به مصرفکننده واقعی رسید.
- صادرات سودآور: ارسال بزرگترین محموله صادراتی به ونزوئلا (دنا و تارا) با شرایط تسویه نقدی و سودآوری واقعی برای شرکت.
ارتقای کیفیت و صرفهجویی میلیاردی
طبق آمارهای ارائه شده، در بازه هشتماهه سال ۱۴۰۱، بیش از ۲۷۰۰ میلیارد تومان صرفهجویی مستقیم در هزینههای ایرانخودرو محقق شد. این موفقیت نتیجه بازنگری در شبکه تأمین و اجرای بیش از ۲۷۰ برنامه ارتقای کیفیت بود.
ریرا؛ نماد توسعه محصول ملی و پیوستن به زنجیره جهانی
خطیبی اولویت اول خود در صورت بازگشت به مدیریت را تکمیل پروژه کراساوور ملی ریرا میداند. اما نگاه او فراتر از تولید داخلی است.
او معتقد است بازار ۸۰ میلیونی ایران برای “خودروساز شدن” کافی نیست. راه نجات در اتحادهای استراتژیک و قرار گرفتن در زنجیره جهانی خودروسازان بزرگ است. او تاکید میکند که ایران باید به ظرفیت تولید سالانه ۲ میلیون دستگاه برسد تا از نظر اقتصادی توجیهپذیر باقی بماند.
خصوصیسازی یا اصلاح مدیریت؛ مسئله این است؟
از نظر مدیرعامل سابق ایرانخودرو، خصوصیسازی یک هدف نیست، بلکه ابزاری برای کاهش مداخلات نابجا در عزل و نصبها و تصمیمات مدیریتی است. او هشدار میدهد که نباید خصوصیسازی را صرفاً به راهی برای درآمدزایی دولت تقلیل داد.
“مدیریت، اصل ماجراست. چه در ساختار دولتی و چه خصوصی، هدف باید بهبود کیفیت، افزایش صادرات و رضایتمندی کارکنان باشد.”
راهکارهای کلیدی برای حل بحرانهای اقتصادی صنعت
خطیبی علاوه بر مسائل خودرویی، به چالشهای کلان اقتصاد ایران نیز اشاره کرده است:
- تکنرخی شدن ارز: آزادسازی واردات و تعیین قیمت ارز توسط بازار برای جلوگیری از فساد و سیگنالهای غلط اقتصادی.
- رفع ناترازی انرژی: اجرای طرحهای بهینهسازی مصرف انرژی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر بدون نیاز به بودجه دولتی.
- تقویت بانکهای تخصصی: بازگشت بانک صنعت و معدن به رسالت اصلی خود در تأمین مالی پروژههای صنعتی.
پول ملی؛ فراتر از یک شاخص اقتصادی
او با انتقاد از کاهش ارزش پول ملی، تاکید کرد که ثبات پول ملی با عزت و شرف مردم گره خورده است. خطیبی معتقد است پنهان شدن پشت واژه “تحریم” نباید بهانهای برای ناکارآمدی و تصمیمات غلط مدیریتی باشد.
پایان شایعه خودروهای رانتی
خطیبی در بخش پایانی سخنان خود، موضوع برکناری به دلیل واگذاری خودروهای رانتی را تکذیب کرد. وی تصریح کرد که خروج او از ایرانخودرو بر اساس توافق با وزارت صمت و عدم تمایل شخصی برای ادامه کار بوده و تمامی واگذاریها طبق ضوابط جاری انجام شده است.
آیا صنعت خودروی ایران میتواند با تغییر رویکرد مدیریتی، دوباره به دوران شکوه خود بازگردد؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.