آیا میدانستید در طرح جدید کارآمدسازی یارانهها، بیش از ۶۶ میلیون ایرانی مشارکت فعال داشتهاند؟ آمارهای تازه نشان میدهد که سیاستهای جدید وزارت جهاد کشاورزی در حوزه امنیت غذایی، با استقبال گستردهای روبرو شده است. غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، اخیراً از ثبت رکورد خرید ۵۷ هزار میلیارد تومانی (۵۷ همت) در قالب این طرح خبر داده است.
در این گزارش به بررسی جزئیات این طرح، میزان رضایت عمومی و البته چالشهای مهمی که تولیدکنندگان با آن دستوپنج نرم میکنند، میپردازیم.
رکوردشکنی در مشارکت عمومی و ثبات بازار
یکی از دغدغههای اصلی در اجرای طرحهای ملی، شوکهای ناگهانی به سیستم توزیع است. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که با وجود هجوم تقاضا، سیستم توزیع کالا عملکردی قابل قبول داشته است.
نوری قزلجه با مقایسه این وضعیت با کشورهای توسعهیافته خاطرنشان کرد:
«مدیریت چنین تقاضای بیسابقهای کار آسانی نیست. در بسیاری از کشورهای پیشرفته، چنین حجمی از تقاضا میتواند منجر به اختلال جدی در زنجیره تأمین شود، اما خوشبختانه با تلاش تولیدکنندگان و تأمینکنندگان، آرامش در بازار برقرار است.»
نکات کلیدی موفقیت طرح تاکنون عبارتند از:
- مشارکت حدود ۶۶ میلیون نفر از شهروندان برای دریافت کالاهای اساسی.
- رضایت قابلتوجه در میان اقشار کمدرآمد و دهکهای پایین جامعه.
- گردش مالی بیش از ۵۷ همت که نشاندهنده پویایی بازار مصرف است.
تأمین سرمایه در گردش؛ شاهکلید تداوم تولید
هرچند سمتِ مصرفکننده با رضایت همراه بوده، اما سمتِ تولیدکننده با چالشهایی روبروست. وزیر جهاد کشاورزی به صراحت اعلام کرد که پاشنه آشیل این طرح، بحث تأمین سرمایه در گردش برای کشاورزان و تولیدکنندگان است.
بدون تزریق نقدینگی به واحدهای تولیدی، زنجیره تأمین ممکن است در درازمدت دچار نوسان شود. به همین منظور، تدابیر ویژهای اندیشیده شده است:
نقش حمایتی بانک کشاورزی
طبق اعلام وزارتخانه، بانک کشاورزی با رویکردی متفاوت و اقداماتی کمسابقه وارد میدان شده تا نیازهای مالی کشاورزان و دامداران را برطرف کند. این همکاری نزدیک میان سیستم بانکی و بخش تولید، ضامن بقای طرح کارآمدسازی یارانهها خواهد بود.
چتر حمایتی برای دامداریهای کوچک و عشایری
یکی از بخشهای آسیبپذیر در تغییرات اقتصادی، تولیدکنندگان خُرد هستند. وزیر جهاد کشاورزی تأکید ویژهای بر حمایت از دامداریهای روستایی و عشایری دارد. این واحدهای کوچک نقش حیاتی در چرخه توسعه پایدار کشور ایفا میکنند و غفلت از آنها میتواند به اقتصاد روستایی ضربه بزند.
نتیجهگیری:
طرح کارآمدسازی نظام یارانهای با عبور از مرز ۵۷ همت خرید، گام بزرگی در جهت دسترسی عادلانه به کالاهای اساسی برداشته است. با این حال، موفقیت نهایی این طرح در گروِ حل چالش نقدینگی تولیدکنندگان و حمایت مستمر از کشاورزان است تا تعادل میان «رفاه مصرفکننده» و «سود تولیدکننده» حفظ شود.