ورود خودروهای جدید به بازار ایران همیشه با هیجان همراه است، اما این بار ماجرا کمی متفاوت و تأملبرانگیز است. صحبت از کراساوور جدیدی به نام لوکانو L7 (یا همان جیکو 7) است؛ محصولی از برند چری که در کمال تعجب، عنوان پرفروشترین خودروی سال ۲۰۲۵ در اسرائیل را یدک میکشد. این تناقض آشکار در سیاستهای فروش شرکت مادر، زنگ خطرهای جدی را در محافل کارشناسی و امنیتی به صدا درآورده است.
دیپلماسی خودرویی؛ تجارتی فراتر از آهن و موتور
آمارهای رسمی بینالمللی حقایق جالبی را فاش میکنند. طبق گزارشها، حدود ۱۳ هزار دستگاه از این خودرو در سرزمینهای اشغالی به فروش رفته است. چین اکنون دومین شریک تجاری بزرگ رژیم صهیونیستی است و حجم صادراتش به این منطقه در سال ۲۰۲۴ به ۱۹ میلیارد دلار رسیده است. حال سوال اینجاست: چگونه یک خودروی چینی که محبوبترین وسیله نقلیه در اسرائیل است، همزمان فرش قرمز بازار ایران را زیر پای خود میبیند؟
درسهای تاریخی؛ از مزدا تا پیجرهای لبنان
برای درک بهتر حساسیت موضوع، باید به تاریخ رجوع کنیم. در اوایل دهه ۹۰ شمسی، قرار بود خودروهای ژاپنی مزدا وارد ناوگان پلیس ایران شوند. اما این پروژه ناگهان متوقف شد. دلیل چه بود؟ استفاده گسترده پلیس رژیم صهیونیستی از همین خودروها. آن زمان، تصمیمگیران با هوشمندی جلوی نفوذ احتمالی را گرفتند.
امروزه اما تهدیدات تغییر شکل دادهاند. پس از ماجرای انفجار پیجرها در لبنان، این واقعیت تلخ ثابت شد که هر تجهیزات وارداتی میتواند بستری برای نفوذ امنیتی باشد. آیا در واردات خودروهای هوشمند امروزی، همان دقت نظرهای دهه ۹۰ اعمال میشود؟
چرا باید نگران هوش مصنوعی و اینترنت اشیاء باشیم؟
خودروهای مدرن دیگر صرفاً یک وسیله مکانیکی نیستند؛ آنها کامپیوترهایی متحرکاند. اسرائیل سرمایهگذاریهای سنگینی بر روی حوزههای زیر انجام داده است:
- اینترنت اشیاء (IoT): قابلیت اتصال و تبادل دادههای محیطی.
- هوش مصنوعی (AI): تحلیل رفتار راننده و محیط.
- سیستمهای ناوبری و خودران: کنترل موقعیت مکانی دقیق.
با توجه به فروش بالای جیکو 7 (لوکانو) در اسرائیل، این فرضیه قوت میگیرد که شاید بخشهای نرمافزاری یا سیستمهای الکترونیکی این خودرو با همکاری شرکتهای تکتولوژی اسرائیلی توسعه یافته باشد. آیا تضمینی وجود دارد که این خودروها در ایران به “اسب تروآ” تبدیل نشوند؟
غفلت واردکنندگان یا سیاست دوگانه چری؟
شاید شرکتهای واردکننده داخلی، صرفاً به سود اقتصادی و پر کردن خلاء بازار فکر کنند و از لایههای پنهان تکنولوژیک این خودروها بیخبر باشند. اما شرکت مادر (چری) قطعاً آگاه است که محصولاتش را همزمان به دو قطب متضاد استراتژیک میفروشد.
موضوع فقط محدود به لوکانو نیست؛ برندهای دیگری مانند هونگچی و سایر خودروهای برقی که وابستگی شدیدی به نرمافزار دارند نیز باید زیر ذرهبین قرار بگیرند. در دنیایی که جنگها سایبری و اطلاعاتی شدهاند، اعتماد به سیستمهای الکترونیکی که ممکن است ردپای دشمن در طراحی آنها باشد، نیازمند بازنگری فوری و نظارت دقیق نهادهای امنیتی است.
نتیجهگیری: بازار خودروی ایران تشنه محصولات جدید است، اما این نیاز نباید به قیمت نادیده گرفتن “عمق استراتژیک” و امنیت ملی تمام شود. شفافسازی در مورد منشاء تکنولوژیهای بهکار رفته در خودروهایی نظیر لوکانو L7، کمترین حق مصرفکننده و جامعه ایرانی است.